Właściwości zdrowotne zakwasu buraczanego i jego probiotyki
Zakwas buraczany to nie tylko tradycyjny składnik barszczu wigilijnego, ale przede wszystkim naturalne źródło probiotyków, które powstają w procesie fermentacji mlekowej. Podobnie jak kiszona kapusta czy ogórki, zakwas z buraków zawiera żywe kultury bakterii, takie jak lactobacillus, wspierające mikrobiom jelitowy. Buraki są bogate w betainę, witaminy z grupy B oraz minerały, a fermentacja potęguje ich biodostępność. Regularne spożywanie zakwasu buraczanego może poprawić wchłanianie składników odżywczych, działać antyoksydacyjnie i wspomagać detoksykację organizmu. To idealny napój fermentowany dla osób dbających o zdrowie, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym.
Jak zakwas buraczany wspiera odporność i trawienie
Zakwas buraczany wzmacnia odporność dzięki probiotykom, które równoważą florę bakteryjną jelit – miejsce gdzie wytwarza się aż 70% komórek odpornościowych. Fermentowane buraki dostarczają pektyn i błonnika prebiotycznego, pobudzając wzrost korzystnych bakterii. W trawieniu pomaga kwas mlekowy, który łagodzi zaparcia, wzdęcia i poprawia perystaltykę jelit. Picie rozcieńczonego wodą zakwasu z buraka działa jak naturalny probiotyk, wspomagając regenerację po antybiotykoterapii i zapobiegając infekcjom. Badania wskazują, że regularne spożywanie kiszonek buraczanych obniża ryzyko chorób zapalnych jelit.
Składniki potrzebne do domowego zakwasu z buraków
Aby przygotować domowy zakwas z buraków, wystarczy kilka prostych składników, które znajdziesz w każdej kuchni. Na litr zakwasu weź:
- 0,5-1 kg świeżych buraków (najlepiej średniej wielkości, jędrnych)
- 3-5 ząbków czosnku
- 1 płaska łyżeczka do 1 łyżki soli (nie jodowanej, najlepiej morskiej lub kamiennej)
- 2-3 litry przegotowanej, ostudzonej wody
- Kilka ziaren ziela angielskiego
- 1-2 liście laurowe
- Kilka ziaren pieprzu czarnego
Te składniki zapewnią autentyczny smak zakwasu buraczanego idealnego do barszczu czerwonego czy wigilijnego.
Przepis na zakwas z buraka krok po kroku w domu
Przepis na zakwas z buraka jest prosty i nie wymaga specjalistycznego sprzętu – wystarczy czysty słoik i odrobina cierpliwości. Ten domowy zakwas fermentuje naturalnie, dając aromatyczny trunek do barszczu wigilijnego. Zaczynaj od umycia buraków pod bieżącą wodą, bez obierania skórki, by zachować naturalne bakterie. Pokrój je na plasterki lub ćwiartki o grubości 1 cm. Wyparuj słoik o pojemności 3 litrów, by uniknąć pleśni.
Przygotowanie buraków czosnku przypraw i czystego słoika
Dokładnie umyj buraki, obierz czosnek i pokrój go na połówki. Wyparuj słoik i pokrywkę – to kluczowa higiena zapobiegająca zepsuciu. Czosnek i przyprawy jak liść laurowy, ziele angielskie czy pieprz dodadzą głębi smaku. Przygotuj zalewę: rozpuść sól w przegotowanej, ostudzonej wodzie (ok. 1 łyżeczka soli na litr).
Układanie warstw buraków z przyprawami i zalewanie wodą
W słoiku układaj warstwy buraków na przemian z przyprawami: plasterki buraków, ząbek czosnku, ziele angielskie, liść laurowy. Wlej zalewę, by zakryła buraki o 2-3 cm. Docisnąć buraki czystym talerzykiem lub woreczkiem z wodą, aby nie wystawały nad powierzchnię – to zapobiega pleśni.
Proces fermentacji usuwanie piany i bąbelków codziennie
Przykryj słoik gazą lub ściereczką, nie zamykaj szczelnie. Odstaw w ciemne, ciepłe miejsce o temperaturze 18-22°C. Codziennie usuwaj pianę i bąbelki czystą łyżką, mieszając delikatnie. Po 4-5 dniach zakwas zacznie musować dzięki fermentacji.
Jak długo fermentować zakwas buraczany na barszcz wigilijny
Czas fermentacji zakwasu buraczanego na barszcz wigilijny to zazwyczaj 7-14 dni, zależnie od temperatury i pożądanej ostrości. Krótszy okres (5-7 dni) daje łagodniejszy smak, dłuższy (do 21 dni) – bardziej intensywny i kwaśny. Sprawdzaj smak: gotowy zakwas z buraka powinien być cierpki, z bąbelkami i zapachem kiszonki. Aby przyspieszyć, dodaj kromkę chleba razowego lub sok z kiszonych ogórków. Po fermentacji odcedź płyn przez gazę.
Jak przechowywać zakwas buraczany w lodówce bez psucia
Przechowywanie zakwasu buraczanego w lodówce przedłuża jego trwałość do kilku tygodni, a nawet miesięcy, bez pasteryzacji – by zachować żywe kultury probiotyczne. Przelej odcedzony zakwas do czystych butelek, szczelnie zakręć i trzymaj w temperaturze 4-8°C. Ukisiłone buraki przechowuj osobno w lodówce do surówek. Unikaj wstrząsów i bezpośredniego światła.
Po czym poznać że zakwas z buraka jest zepsuty pleśnią
Zakwas z buraka jest zepsuty, jeśli pojawi się pleśń (biały, zielony lub czarny nalot na powierzchni), ostry nieprzyjemny zapach (nie kwaśny kiszonkowy) lub śluzowata konsystencja. Sprawdź, czy płyn jest mętny z bąbelkami (to normalne), a nie klarowny z osadem pleśniowym. Zepsuty wyrzuć – przyczyną jest zwykle brak higieny, zbyt ciepła temperatura lub niedocisnięte buraki.
Sposoby wykorzystania zakwasu buraczanego w kuchni polskiej
Zakwas buraczany to podstawa barszczu wigilijnego – dodaj go pod koniec gotowania uszek z grzybami. Użyj do barszczu czerwonego na co dzień, surówek z ukiszonych buraków czy sałatek. Rozcieńczony wodą pij jako zdrowy napój wspomagający trawienie. W kuchni polskiej fermentuj z chrzanem do wielkanocnego barszczu białego lub dodawaj do zup grzybowych dla głębi smaku. Eksperymentuj z marynatami do mięs – kiszonka buraczana nadaje kolor i kwasowość danom.
Dodaj komentarz